آموزش خواندن حروف روسی
آموزش نوشتن الفبای روسی
ویدیوهای بالا برگرفته از پلی لیست آموزش زبان روسی از مبتدی تا پیشرفته در یوتیوب مدرسه زبان روسی با مینو هست. جاییکه زبان روسی از مبتدی و به صورت پله به پله منظم آموزش داده شده است.
لینک مستقیم این پلی لیست مهم:
https://youtube.com/playlist?list=PLbL3SH04MZXcR75S3zOZCGlulgGdkWWwE&si=FA0mxpPJto198VJI
اگر به دنبال ثبت نام در یک کلاس آنلاین زبان روسی کاملا حرفه ای هستید، نگاهی به صفحه کلاس زبان روسی آنلاین ما بزنید.
فهرست مطالب
Toggleالفبای روسی؛ اولین گام در آموزش زبان روسی
در جلسه اول میخواهیم به الفبای روسی به فارسی (русский алфавит) «روسکی آلفاویت» همراه با طرز تلفظ فارسی و طرز نوشتن آنها بپردازیم. اگر شما هم این سوال مهم را دارید که زبان روسی چگونه نوشته میشود و بهدنبال طرز نوشتن روسی هستید، تا انتهای درس اول همراه روسی با مینو با مینو باشید.
با یادگیریِ حروف الفبای روسی، میتوانیم نهتنها نوشتهها در روسیه، بلکه در سایر کشورهای این حوزه مثل تاجیکستان، قزاقستان و… را بخوانیم. ناگفته نماند که الفبا از مباحث پایهای است که در آموزش زبان روسی سطح a1 تدریس میشود.
زبان روسی چند حرف دارد؟
تعداد حروف الفبای روسی ۳۳ حرف است. درحالیکه زبان فارسی دارای ۳۲ حرف و زبان انگلیسی ۲۶ حرف دارد. ساختار الفبای روسی شامل چند دسته از حروف است که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
- ۱۰ حرف صدادار (واکه یا مصوت) : а, е, ё, и, о, у, ы, э, ю, я
- ۲۱ حرف بیصدا (همخوان یا صامت) : Б, В, Г, Д, Ж, З, Й, К, Л, М, Н, П, Р, С, Т, Ф, Х, Ц, Ч, Ш, Щ
- ۲ علامت یا نشانه که به آنها علامت سختکننده ъ (твёрдый знак) [/تیوْیُردیزْناک/] و علامت نرمکننده ь (мя́гкий знак) [/میاخْکیزْناک/] گفته میشود.
وقتی میگوییم «علامت» یعنی نه صدا دارند و نه خوانده میشوند. درواقع فقط علامتهایی هستند که باعث میشوند حرف قبلیشان سختتر (تقریبا همان کاری که علامت تشدید در فارسی میکند) یا نرمتر تلفظ شود (در فارسی مشابه این مورد را نداریم و بهمرور گوش شما این حالت را خواهد شنید).
در جدول زیر میتوانید الفبای زبان روسی با حروف بزرگ و کوچک، معادل فارسی و معادل انگلیسی هرکدام را به همراه مثال ببینید.
برای مشاهده جدول به طور کامل در موبایل آن را به سمت راست یا چپ پیمایش (اسکرول) کنید
| مثال | معادل انگلیسی | معادل فارسی | تلفظ صوتی | حروف الفبای روسی |
|---|---|---|---|---|
| Автобус اتوبوس | A a | / آ / | А а | |
| Буква حروف الفبا | B b | / ب / | Б б | |
| Вино شراب | V v | / و / | В в | |
| Город شهر | G g | / گ / | Г г | |
| Дом خانه | D d | / د / | Д д | |
| Еда غذا | Ye ye | / یِ / | Е е | |
| Ёж جوجه تیغی | Yo yo | / یُ / | Ё ё | |
| Жена همسر زن | Zh zh | / ژ / | Ж ж | |
| Земля زمین | Z z | / ز / | З з | |
| Ира ایرا | I i | / ای / | И и | |
| Мой مال من | Yy/Ii/Jj | ای کوتاه (ای کِراتْکویِه) | Й й | |
| Кино فیلم | K k | / ک / | К к | |
| Лампа لامپ | L l | / ل / | Л л | |
| Мама مامان | M m | / م / | М м | |
| Наука علم | N n | / ن / | Н н | |
| Окно پنجره | O o | / اُ / | О о | |
| Папа پدر | P p | / پ / | П п | |
| Ресторан رستوران | R r | / ر / | Р р | |
| Семья خانواده | S s | / س / | С с | |
| Телефон تلفن | T t | / ت / | Т т | |
| Утро صبح | U u | / او / | У у | |
| Фото عکس | F f | / ف / | Ф ф | |
| Хорошо خوب | Kh kh | / خ / | Х х | |
| Цена ارزش/ قیمت | Ts ts | / تْسْ / | Ц ц | |
| Чашка فنجان | Ch ch | / چ / | Ч ч | |
| Шарф شال گردن | Sh sh | ش (سخت) | Ш ш | |
| Щи یه مدل سوپ | Shch Shch | ش (نرم) | Щ щ | |
| Подъезд ورودی | - | نشانه سختی / تیوْیُردیزْناک/ | Ъ ъ | |
| Вы شما | Yy | ای (سخت) | Ы ы | |
| Мать مادر | - | نشانه نرمی / میاخْکیزْناک/ | Ь ь | |
| Экзамен امتحان | E e | / اِ / | Э э | |
| Юбка دامن | Yu yu | / یو / | Ю ю | |
| Ярко روشن | Ya ya | / یا / | Я я |
اگر میخواهید در یک دوره تخصصی زبان روسی و در کنار یک استاد باتجربه حضور داشته باشید، حتما سرفصلهای دوره زبان روسی را ببینید.
تلفظ الفبای روسی
حالا که در جلسه اول یادگیریِ زبان روسی با الفبای زبان روسیه آشنا شدید، لازم است به چند نکته زیر توجه کنید:
تلفظ حرف Ы یا همان / ای / سخت، یکی از چالشبرانگیزترین تلفظها یا بهعبارتی آواها در زبان روسی برای خارجیها محسوب میشود. خوشبختانه با دیدن ویدیو مربوط به تلفظ الفبای روسی که در ادامه این بخش قرار داد، این چالش برای شما دیگر چالش نخواهد بود.
- حرف Ы باید از انتهای حلق تلفظ شود و موقع تلفظ کمی زبان عقب میرود و فک میاد جلو میآید. تجربه نشان داده که با گوش کردن و تمرین حتما میتوانید این حرف را درست تلفظ کنید.
توجه داشته باشید که خطا در تلفظ این حرف در بعضی کلمات روسی، باعث تغیر فاحش در معنای کلمه میشود، به مثال زیر دقت کنید:
زدن Бить
بودن Быть
- حرف شاید کمی چالشبرانگیز دیگر برای غیر روسزبانها، حرف Ц هست. این حرف مثل کلمه Its در انگلیسی تلفظ میشود با این تفاوت که قسمت / ای / را تلفظ نمیکنیم.
یک نکته هم درباره Ш ( ش سخت ) و Щ ( ش نرم ) باید نکات مربوط به تلفظ الفبای روسی اضافه کنیم. منظور از Ш (ش سخت) این هست که این حرف محکمتر و سختتر تلفظ میشود و در مقابل Щ ( ش نرم ) همانطورکه از اسم آن مشخص است، نرمتر و کوتاهتر تلفظ میشود.
پیشنهاد میکنیم برای تقویت تلفظ زبان روسیتان حتما درس تکیه یا ضربه در زبان روسی را بخوانید.
شاید در ابتدا به نظر شما عجیب یا ناموزون برسد؛ اما مطمئن باشید با کمی گوش دادن و تمرین کردن، بهمرور گوش شما این تفاوت را آشکارا میشنود و حتی شما هم بهعنوان یک فارسیزبان، بتوانید این دو حرف را درست تلفظ کنید.
- بدون شک حروف В ،Е ،Н ،Р ،С یا У نیز تا کنون نظر شما را جلب کرده است .زیرا بهظاهر شبیه حروف انگلیسی هستند، اما تلفظ کاملا متفاوت از زبان انگلیسی دارند. این هم می تواند جزوه جذابیات های زبان روسی محسوب شود تا حس کنید در حال یادگیری یک زبان کاملا متفاوت هستید.
- با یک نگاه مختصر دیگر به جدول حروف الفبای روسی به فارسی، حتما متوجه نکته میشوید که بر خلاف انگلیسی که برای بعضی آواها مثل «خ» یا «چ» یا «ژ» یک حرف مستقل وجود ندارد و این آواها باید با ترکیب چندحرف نمایش داده شوند؛ مثل Kh برای «خ» یا Zh برای «ژ». در روسی دیگر این مساله وجود ندارد و به ازای این آواها یک حرف مستقل موجود است؛ مثلا / خ / که در روسی با حرف Х х نشان داده میشود.
- لازم هست در همینجا یک به نکته مهم اشاره کنیم. برای بسیاری از آواها در زبان روسی یک حرف مستقل وجود دارد؛ اما در روسی برای آوای «ق» و «هـ» و «ج» حرفی وجود ندارد؛ پس این نکته را در نظر داشته باشید که در روسی بهجای «ق» از حرف Г г یا «گ» و بهجای «هـ» از حرف Х х یا «خ» و برای «ج» از ترکیب دو حرف ДЖ استفاده می کنیم. به مثالهای زیر توجه کنید:
قاسم Гасем
حامد Хамед
جواد Джавад
۲۱ حرف صامت در زبان روسی
این حروف بر اساس ارتعاش تارهای صوتی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
- زنگدار:: هنگام تلفظ آنها تارهای صوتی میلرزند.
- بیزنگ: هنگام تلفظ آنها تارهای صوتی نمیلرزند.
الف) صامتهای جفتدار
ب) صامتهای تک
برخی حروف همیشه در یک حالت باقی میمانند و جفتی ندارند:
- همیشه زنگدار м , н , р , л , й
- همیشه بیزنگ х , ц , ч , щ
دو نکته مهم درباره صامت های زنگ دار و بی زنگ
- حروف صامت زنگدار اگر در انتهای کلمه قرار بگیرند، به جفت بی زنگ خود تبدیل میشوند و بیزنگ تلفظ میشوند. مثلاً کلمه код کد به صورت /کُت/ تلفظ میشود. یا کلمه друг به معنای دوست به صورت /دروک/ تلفظ میشود.
- برخلاف زبان فارسی، سه حرف п, т, к در ابتدای کلمات روسی به صورت کاملاً بیزنگ و بدون لرزش ادا میشوند.
برای آموزش تلفظ زبان روسی از مبتدی تا متوسط به درس آموزش تلفظ صحیح روسی مراجعه کنید.
طرز نوشتن حروف الفبای روسی
تا اینجا درباره حروف الفبای روسی و بعضی نکات مربوط به تلفظ گفته شد. در ادامه درباره نوشتار و نحوه نگارش زبان روسی (حروف چاپی و نوشتاری) تفاوتها و ویژگیهای آنها مفصل توضیح میدهیم.
در روسی ۲ مدل حروف وجود دارد؛
- یکی حروف چاپی که در بالا درباره آنها صحبت کردیم و و برای خواندن متون روسی استفاده میشود؛
- دیگری حروف نوشتاری که برای نوشتن استفاده میشود.
به عبارت دیگر زمانی که قلم دست میگیریم و مینویسیم، باید الزاما از حروف نوشتاری استفاده کنیم و به کاربردن حروف چاپی در نوشتار، کاری کاملا غلط و نادرست است. پس برای اینکه بتوانیم یادداشتهای دیگران را بخوانیم، باید حتما الفبای نوشتاری زبان روسی را نیز یاد بگیریم و به آن مسلط شویم.
به دو تصویر زیر دقت کنید. در این دو تصویر حروف چاپی و مدل نوشتاری معادل هر حرف آورده شده است. با مشاهده ویدیو فرم نوشتاری حروف الفبای روسی که در ادامه این بخش قرار دادیم، کاملا با نحوه نگارش و شکل نوشتاری حروف روسی آشنا میشوید.
و در ادامه نحوه نگارش و مدل نوشتاری حروف الفبای زبان روسی را ببینید:

در انتهای این بخش و پس از یادگیریِ کامل حروف الفبای روسی، هم برای اینکه تلفظ و نوشتار حروف روسی را در کنار هم یاد بگیرید، در انتهای این مطلب ویدیوی ساخت کلمات ساده روسی را در اختیارتان قرار میدهیم.
کلمات ساده روسی
زبان روسی شامل ۳۳ حرف است که به صورت زیر میباشد:
- ۱۰ حرف صدادار
- ۲۱ حرف بیصدا
- ۲ علامت یا نشانه که به آنها علامت نرمکننده و سختکننده میگویند.
بله. فرم نوشتاری و تایپی حروف در زبان روسی باهم متقاوت است.



سلام سارا هستم ممنون از شما عالی بود
سلام عالی بود ممنون
سلام، با توضیحات بسیار عالی شما از یادگیری لذت می برم،علاقه مند بودم ،خودم فقط الفبای روسی حفظ بودم ،وبا توضیحات بینظیر شما استاد بزرگوار علاقه مند تر شدم.🙏
خیلی عالی بود ممنون شما بابت این همه زحمات تان.
سلام . ممنون از آموزش گویای شما .
ممنونم بابت توضیحات مفید تان استاد گرامی
سلام و عرض ادب
ممنون
عالی بود ممنون 👏👏👏
سلام
تفاوت الفای روسی و سیریلینک در چیه؟
الفبای سریلیک یک سیستم نوشتاری کلی هست که در کشورهای مختلفی استفاده میشه؛ مثل الفبای عربی.
اما الفبای روسی که یکی از زیرمجموعههای سیریلیک است، فقط در روسیه استفاده میشه؛ مثل زبان فارسی که زیرمجموعه عربی است و در ایران استفاده میشه و یکسری حروف مخصوص به خودش رو داره (مثل گ، چ، پ، ژ). الفبای روسی هم در مقایسه با الفبای سیریلیک یک سری حروف خاص خودش رو داره
استاد میشه حروف رو به همون روش تایپ گوشی نوشت یا خیر
بله، خودِ روسها گاهی حروف روسی را بهصورت تایپی/کتابی مینویسند، اما نه بهعنوان حالت استاندارد.
در مدرسههای روسیه از کلاس اول، بچهها فقط و فقط دستنویس کورسیو یاد میگیرند. این شکل، استاندارد رسمیِ نوشتن با دست است. اگر یک متن شخصی، امتحان، نامه یا یادداشت ببینی، تقریباً همیشه کورسیو است.
اما نوشتن با حروف تایپی با دست چه زمانی اتفاق میافتد؟
• وقتی متن خیلی کوتاه است: اسم، آدرس، فرمها
• وقتی طرف خارجی است یا تازهکار
• برای خواناتر بودن روی تابلو، برچسب، یا یادداشت سریع
• در بعضی فرمهای اداری که عمداً میخواهند «печатью» نوشته شود
اگر یک روس بزرگسال یک متن کامل را کاملاً تایپی با دست بنویسد، برای یک روس دیگر عجیب به نظر میرسد و فوراً مشخص میشود نویسنده یا خارجی است یا عمداً دارد سادهنویسی میکند.
• بله، میشود و غلط نیست
• اما طبیعیِ زبان مادری روسها نیست
• برای مبتدیها عالی است
• برای سطح متوسط به بالا، حتماً باید نوشتارو یاد گرفت
سلام و احترام خدمت استاد گرامی
بسیار عالی و آموزنده بود.با همین دوره آموزش عالی شما تونستم طرز خواندن حروف الفبای روسی را سریع یاد بگیرم.بسیار ممنونم از آموزش بسیار آموزنده شما.سعی خواهم نمود تمام آموزش های که گذاشتید را بدقت ادامه بدم و نتیجه را خدمت شما اعلام میکنم.انشاالله موفق باشید.
خیلی خرسندیم که آموزشها برای شما مفید بوده.
موفق باشید
تفاوت حروف چاپی و دستنویس روسی تو چیه؟ کدوم مهمتره و باید اول یادش بگیریم
حروف چاپی (Печатные буквы) و حروف دستنویس یا همون شکسته (Курсив) روسی تفاوتهایی دارن که درادامه بهت میگم.
۱. از نظر کاربرد حروف چاپی رو همهجا توی کتابها، تابلوهای خیابون، سایتها و کیبورد گوشی و لپتاپ استفاده میشن؛ اما حروف دستنویس برای زندگی روزمره، جزوهنویسی، نامهنگاری و امتحانات رسمی کاربرد داره.
۲. از نظر ظاهر حروف دستنویس به همدیگه وصل میشن و ظاهرشون کلاً تغییر میکنه. مثلاً حرف چاپی «Т» وقتی دستنویس نوشته میشه، دقیقاً شبیه «m» انگلیسی میشه.
۳. از نظر سختی و آسونی، یادگیری حروف چاپی خیلی آسونه یعنی تو چند ساعت میتونی یادش بگیری؛ ولی یادگیری حروف دستنویس روسی نیازمند صرف وقت و تمرینه؛ چون بعضی حروفش مثل (и, ш, л, м) خیلی شبیه هم نوشته میشن و ممکنه اولش گیجت کنن.